728061910713421

Deze tekst is hoofdzaak gericht op het afkickproces voor verslaafden, de voordelen van meditatie zijn voor iedereen. Als jij behoefte hebt aan meer rust in je leven, of last hebt van hieronder vermelde klachten wil ik je aanmoedigen om evengoed de begeleide meditatie te downloaden en te oefenen.

Vanaf het moment dat een verslaafde besloten heeft zich aan te melden voor een ontwenningstherapie begint voor een verslaafde een periode van verandering. Veranderingen die gepaard kunnen gaan met stress. Stress en spanning die een struikelblok kunnen gaan vormen in het ontwenning en groei proces.

Hierom denk ik dat meditatie van groot belang is gedurende een proces van afkicken. Stress kan een initiator zijn tot het vervallen in de verslaving, een constante stress kan het gebruik van middelen of gedrag doen stimuleren en continueren. Het is o.a. deze stress die zich aandient op het moment dat iemand besluit om een therapie te volgen. Een therapie die zich richt op het afkicken middels counseling en/of medicatie loopt een groot risico op deze stress stuk te lopen.

Al geruime tijd worden meditatie en stressreliëf (vermindering van stress) met elkaar in verband gebracht, voordelen van meditatie kunnen o.a.  zijn;

  • Betere nachtrust
  • Meer ontspanning (zowel mentaal als fysiek)
  • Toename van serotonine (belangrijk ivm invloed) Stabiliseert het autonome zenuwstelsel
  • Endocriene (hormonen) functie wordt verhoogd
  • Kracht en weerstand worden verhoogd
  • Uithoudingsvermogen groeit

Als we kijken naar wat de effecten van stress op ons fysieke lichaam zijn dan zien we het volgende;

  • Invloed op het hormoonstelsel, toename adrenaline
  • Verhoogde hartslag
  • Verhoogde spierspanning
  • Verhoogde bloeddruk
  • Versnelde ademhaling
  • Geprikkeld zenuwstelsel
  • Gebruik van alcohol, sigaretten, drugs om te ontspannen.

Uihet bovenstaande overzicht zien we al dat de positieve effecten van meditatie in kunnen spelen op de negatieve effecten van stress, dit zijn dan de effecten op het fysieke lichaam.

Mentaal kan het overmatig gebruik van alcohol of drugs op termijn zorgen voor;

  • angstgevoelens
  • Neerslachtigheid
  • Depressie
  • Psychoses
  • Emotionele vervlakking
  • Contact verlies met de realiteit
  • Verlies van eigenwaarde

Mediteren kan mentaal de volgende voordelen geven;

  • Angst en stress gevoelens nemen af
  • Algemeen gevoel van geluk en welbehagen nemen toe
  • Depressiviteitgevoelens en angstige/wanhopige gedachten nemen af
  • Minder stemmingswisselingen en verhoogde zelfkennis
  • Toename in gevoel van eigenwaarde

Uit de voorgaande overzichten kunnen we zien dat meditatie een positieve invloed heeft op zowel de fysieke als de mentale mens. De positieve gevolgen van meditatie lijken de negatieve gevolgen van stress grotendeels op te vangen (al dan niet na een langere tijd)

De vraag of meditatie invloed heeft op stress lijkt hiermee beantwoord, wordt dit ook onderbouwd met wetenschappelijk bewijs? In het onderzoek “Meditation for Psygological stress and well-being (Madhav Goyal, 2014) zijn een aantal meditatievormen op hun effectiviteit onderzocht. In dit onderzoek is onderscheid gemaakt tussen transcendente meditatie vormen zoals mantra meditaties en de meditaties die de nadruk leggen op mindfulness.De conclusie van dit rapport was dat “meditatieprogramma’s, en dan vooral de mindfulness programma’s meerdere negatieve psychologische effecten van stress vermindert.”
In de beantwoording van onderzoeksvraag 1 “What are the efficacy and harms of meditation programs on negative affect (e.g., anxiety, stress) and positive affect (e.g., well-being) among those with a clinical condition (medical or psychiatric)?”  komt men tot de conclusie dat mantra meditatie niet bijdraagt tot een verlaging van stress of een verbetering van het welzijn in vergelijking tot een niet specifieke controlegroep.

De mindfulness komt beter naar voren, de testresultaten lieten zien dat er een significante verbetering was opgetreden t.a.v. spanningen en een marginale significante verbetering voor depressie. De resultaten hielden gedurende 3 tot 6 maanden aan.

Is er een invloed van meditatie op de hersenen?
Waarom is het van belang om te weten of mediteren een structurele invloed kan hebben op de hersenen?
Algemeen is bekend dat overmatig gebruik van alcohol/drugs hersenschade veroorzaakt.
Minder bekend is dat door gebruik van (overmatig) alcohol en drugs de receptoren die in de synapsen zitten worden beïnvloed op verschillende wijzen. Het lichaam zal o.a. meer receptoren aanmaken.

Het betreft hier de dopamine A1 receptoren, verslavingsgevoelige mensen blijken hier meer van te hebben dan niet verslavingsgevoelige mensen.
Dit groeiende aantal receptoren is mede oorzaak van het “craving” gevoel, de groeiende behoefte aan het middel.(Nash, 1997)

Voor een blijvend resultaat van een afkicktherapie lijkt een definitieve beïnvloeding van de overmaat aan receptoren die het “craving” gevoel oproepen wenselijk. Naast een beïnvloeding van deze receptoren, is het wenselijk om eventuele aangerichte schade te beperken of te herstellen en gedragspatronen te wijzigen.

Neuroplasticiteit
Evenals men dacht dat genen gevat waren in een onveranderlijke blauwdruk, meende men dat de hersenaanleg en haar neurologische banen vast lagen. Inmiddels is ook dit idee achterhaald, hersenen zijn plastisch.Neuroplasticiteit is de naam voor het vermogen van de hersenen om neurologische te adapteren naar een nieuwe situatie.

Onze hersenen zijn opgebouwd uit miljarden zenuwcellen die met elkaar communiceren door middel van neurotransmitters in synapsen. Door het afgeven van een neurotransmitter die wordt opgevangen door een receptor kan een boodschap overgebracht worden. Een keten van zenuwcellen die een “boodschap” overdragen vormen een neurologisch netwerk die het organisme aan kan zetten tot handelen.

In het geval van verslaving kan het neurologische netwerk de boodschap ontvangen dat de dopamine a1 receptoren niet de door hun gewenste neurotransmitter meer ontvangen en geeft in het neurologisch netwerk de boodschap af waardoor het “craving” gevoel weer op komt zetten en het organisme aanstuurt om aan de vraag te voldoen van de dopamine a1 receptoren.

Neuroplasticiteit houdt dus in dat het neurologische netwerk van de hersenen zich aan kan passen aan de omgeving. Een neurologisch netwerk ontstaat vanuit een patroon van impulsen (neurotransmitter) welke in de hersenen door de synapsen worden afgegeven en door de receptoren worden doorgegeven.

In principe kan alles hiertoe een aanzet geven, bijvoorbeeld zintuiglijke waarneming.
Bij een verslaafde kan het geluid van muziek uit een café, het zien van een drank fles met alcoholische drank, kroegmaten etc. het neurologische netwerk in gang zetten wat tot voor kort het gewenste resultaat opleverde, drank.

Deze neurologische netwerken moeten “omgelegd” worden of uitgeschakeld zodat ze niet meer leiden tot het inmiddels ongewenste gedrag.
In het onderzoek Mindfulness based intervention in Parkinson’s disease leads to structural brain changes on MRI: a randomized controlled longitudinal trial uitgevoerd door B.A. Pickut e.a. is de uitkomst dat een interventie op basis van mindfulness based intervention een verhoging van de grey matter density als resultaat gaf bij Parkinson patiënten.
Het betreft een structurele wijziging welke middels MRI is vastgesteld. (Pickut B.A., 2013)

GMD en WMD

Grey matter density en white matter density zal ik eerst even toelichten ter verduidelijking.
In de hersenen (en ruggenmerg) zijn twee kleuren waar te nemen, een grijze stof en een witte stof.
Deze materie speelt een belangrijke rol in de verwerking van informatie van het lichaam, het zenuwstelsel en daarmee ook de neurologisch netwerken.
De grijze massa is het deel van het centrale zenuwstelsel wat de zenuwcellen, de dendrieten en de axonen bevat. De grijze massa ligt in hoofdzaak aan de buitenkant van de cortex cerebri (hersenschors)en de cortex cerebelli (hersenstam)

De functie van GMD is het verwerken van informatie welke binnenkomt.
De grey matter density (GMD) is in dit verband belangrijk.
Zoals hierboven beschreven is het van belang dat neurologische netwerken in de hersenen “omgelegd” worden om oude gedragspatronen te doorbreken.(Bastiaansen, 1998)

De witte massa (substantia alba) (WMD) is het deel van het centrale zenuwstelsel dat de axonen bevat, de gemyeliniseerde uitlopers van zenuwcellen bevat.
De axonen verbinden de verschillende hersengebieden met elkaar en geleiden de impulsen tussen de neuronen.
De WMD is verantwoordelijke voor de informatie overdracht.

De onderzoekers Yi-Yuan Tang en Michael Posner hebben aangetoond dat d.m.v. een vorm van mindfulness meditatie (Integrativ Mind-Body Training) het mogelijk is om de witte massa in de hersenen te beïnvloeden
Hun onderzoek heeft aangetoond dat de effectiviteit en het volume van de witte massa werd verhoogd, evenzo die van myeline en andere axonale veranderingen. (Tang, 2012) (Barlow, 2012)

Myeline is de witte vetachtige substantie die het axon omhuld, deze stof bevorderd de snelheid waarmee “boodschappen” in de hersenen worden doorgegeven.
Een axon zit aan het einde van een zenuwcel en is het punt waarop een “boodschap” van de ene zenuwcel op de andere wordt overgedragen.

Hersenschade
Zoals eerder genoemd zorgt langdurig en overmatig alcoholgebruik voor schade aan de hersenen, daarnaast is er schade die optreed door bij effecten van een verslaving, malenutrition.

Langdurig en overmatig alcoholmisbruik bijvoorbeeld kan de volgende hersenschade opleveren;
Alcoholische polyneuropathie
Alcoholische cerebelaire degeneratie
Wernicke-encephalopathie
Syndroom van Korsakov
Hepattocerebralle degeneratie
Syndroom van Marchiiafava–Biignamii
Centrale pontine myelinolyse
Alcoholische encephalopathie
Alcoholische dementie

Het is niet zo dat alleen puur het alcoholgebruik tot deze hersenschade lijdt, het valt onder de colloteral damage. Verslavingen gaan vaak gepaard met slechte voeding met als gevolg deficiëntie van de verschillende voedingstoffen en mineralen.

Uit het bovenstaande overzicht haal ik de “cerebrale atrofie door demyelinisatie van axonen” aan.
Door overmatig alcohol/drugs gebruik is één van de gevolgen degeneratie van de myeline die zich om de axons bevind. Beschadiging van deze myeline (= WMD) veroorzaakt een verstoorde communicatie in de hersenen.Zoals we al hebben gezien kan meditatie de kwaliteit van de GMD en de WMD verbeteren.

Hier lijkt dus in elk geval één schadelijk gevolg van langdurig en overmatig alcohol/drugs gebruik op zijn minst deels teruggedraaid te kunnen worden. Hierbij hou ik een slag om de arm omdat ik geen onderzoek ben tegengekomen waarin is onderzocht of (ex-) verslaafde personen met cerebrale atrofie door demyelinisatie van axonen ook daadwerkelijk na een periode van meditatie van deze klacht herstelden.

Een artikel op de website van de Universiteit van Oregan laat ons zien dat door de onderzoekers Yi-Yuan Tang en Michael Posner er in geslaagd waren om aan te tonen dat met behulp van Integrative Body-Mind Training (IBMT) rokers hun rook gedrag met 60% was verlaagd.Mindfulness meditatie is een onderdeel van IBMT.

Bij de deelnemers was vooraf het koolmonoxide gehalte in het bloed gemeten, na afloop werd deze ook gemeten. De meeste deelnemers werden zich pas bewust van het feit dat ze minder zijn gaan roken na het horen van de resultaten van deze bloedonderzoeken.

In het onderzoek zoals dat door dr. Tang en dr.Posner is uitgevoerd  hebben zij ook middels functional Magnetic resonance Imaging dat rokers voor aanvang van het onderzoek een verlaagde activiteit in hun anteriore singulare cortex, hun linker laterale prefrontal cortex en andere hersengebieden hadden. Deze hersengebieden worden in verband gebracht met de mogelijkheid tot zelf-controle.

Na twee weken van deelname aan de IBMT was er een significante verbetering opgetreden in deze hersengebieden, bij de controle groep die niet deelnam aan IBMT was deze verbetering niet opgetreden.
De onderzoekers maken bij dit onderzoek de opmerking dat het aantal deelnemers van dit onderzoek klein was en dat verder onderzoek onder een grotere groep noodzakelijk is. (Tang, 2012)
https://uonews.uoregon.edu/archive/news-release/2013/8/mindfulness-meditation-ibmt-trims-craving-tobacco

Ik denk dat we het stadium van “zweverij” nu wel gepasseerd zijn hiermee.
Mogelijk heb je een van de klachten waar meditatie tegen kan helpen bij jezelf herkent, en wil je jezelf helpen door te gaan mediteren.
Ik heb zelf ervaren dat het lastig is om te leren mediteren, helemaal als je met het verkeerde beeld gaat zitten.
Om je op weg te helpen heb ik een begeleide meditatie ingesproken, eerst een gedeelte waarin ik je begeleid en daarna kun je zelf verder.

Pin It on Pinterest

Share This