728061910713421

Ik denk, dus ik besta of Ik neem waar, dus ik besta

Het was de 17e eeuwse Franse filosoof Rene Descartes die met de stelling “Ik denk, dus ik besta” kwam. Ok, vermoedelijk deed hij het in het latijns; Cogito Ergo Sum. Ons bestaansrecht ontlenen we aan de redenatie dat we denken, en dus bestaan. Overgeleverde waarheden kunnen onwaar blijken te zijn, en ook je eigen waarneming kan je bedriegen.  Ons Zijn, ligt besloten in ons denken.  Vermoedelijk was Descartes niet bekend met de oosterse traditie van het mediteren, de kans dat hij zelf aan mediteren deed acht ik niet groot.

Vandaag tijdens mijn dagelijkse meditatie, had ik wat moeite met het denken los te laten. Ik stelde mijzelf een vraag. Als ik mijn denken loslaat, houdt ik dan op te bestaan? Is het de angst van niet bestaan die maakt dat veel mensen het zo moeilijk vinden om te mediteren? Als we in meditatie gaan kun je in een Zijn status komen, een moment waarop je gefocust bent en gedachte wegvallen en er een bewust Zijn is.

Wat nu als ik mijn denken loslaat, en kijk wat er gebeurt. Ik bereikte tijdens mijn meditatie een moment waarop mijn aandacht niet werd afgeleid door gedachten. Ik nam, waar. Ik nam waar, en ik bestond nog. Ik was mij bewust van mijn omgeving, nam die waar. Nee, geen gevoel van wanhoop, geen angst. Ik was er gewoon, zonder denken.

Het denken wordt aan ons Ego gekoppeld, het in ons leven gevormde ego. Uitteraard hebben we dat ego nodig voor onze identiteit. Het ego ontstaat echter op het moment van een trauma, een negatieve ervaring. Het ontstaan van het ego, wijst m.i. dus op een identiteit die zich bewust is van de omgeving. We kunnen het ontstaan van het ego ook als een copings techniek zien van ons Zijn om het omgaan met negatieve emoties te kunnen hanteren.

Is er verschil tussen “Ik denk, dus ik besta” en Ik neem waar, dus ik besta”                                                                                   Volgens de eerste, kun je niet met zekerheid zeggen dat wat je waarneemt ook bestaat. Dat lijkt mij niet relevant voor het gegeven dat je iets waarneemt. Door het denken vanuit het ego, kun je geneigd zijn om een pad in te slaan die jou weghoudt van pijn. De kans bestaat dat je een denkpatroon aanneemt die gewenst is. Als  je waarneemt (zoals in een meditatieve staat) dan kun je kijken naar welke gevoelens (of wat je ook maar waarneemt) er zijn, zonder er over te oordelen. Je kunt puur naar de situatie kijken hoe die is of was zonder afgeleid te worden door gevoelens.

Als wij onszelf nu eigen maken, om vanuit een status van zijn te kijken naar situaties die ons pijn hebben gedaan dan kunnen er andere inzichten komen. Ik merk dat ik in elk geval sinds ik mediteer veel minder geneigd ben om te gaan oordelen, en meer begrip kan hebben voor gedragingen van mijn medemens. Dit wil niet zeggen dat ik het altijd goedkeur, maar wel dat ik meer inzicht ervaar in het hoe en waarom van hun handelen. Ook ontstaat er ruimt voor zelf begrip, en vergeving.

Rene Descartes leefde ruim 400 jaar geleden, en baseerde zijn uitspraak op basis van de kennis van die tijd. Volstrekt logisch. Zijn stelling kan nog altijd als fundament voor het denken van het Ego gelden. Voor het zicht op ons zelf, ons pre-ego is het wenselijk om over te stappen op Precipio, ergo sum. Ik neem waar, dus ik besta.

 

 

 

Pin It on Pinterest

Share This